Nguồn gốc và tác dụng của sữa với con người

Sữa được biết đến là nguồn thực phẩm cung cấp dinh dưỡng dồi dào cho sự hình thành và phát triển của con người. Đặc biệt, tại các nước đang phát triển như Việt Nam, sữa đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện đời sống và đảm bảo an toàn cho sự hoàn thiện thể chất, trí tuệ người Việt.

Là quốc gia đông dân với mức tăng trưởng dân số cao, khoảng 1,2%/năm, Việt Nam được đánh giá là thị trường tiềm năng cho các hãng sản xuất sữa. Với tỷ lệ tăng trưởng GDP 6-8%/năm, thu nhập bình quân đầu người tăng 14,2%/năm cùng với xu hướng cải thiện sức khỏe và tầm vóc của người Việt khiến nhu cầu sử dụng các loại sữa và các sản phẩm từ sữa luôn ở mức cao. Các dòng sữa ngoại nhập hiện nay được người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng có xuất xứ từ các nước như Úc, Nhật Bản, Nga,… Trước sự đa dạng của thị trường sữa nội địa, bài viết cung cấp kiến thức về các dòng sữa đang được bày bán trên thị trường

 Nguồn gốc 

Bò sữa là động vật cung cấp nguồn sữa nguyên liệu lớn nhất thế giới

Trong khẩu phần ăn của mỗi người trên toàn thế giới, sữa là đồ uống dinh dưỡng không thể thiếu giúp cung cấp năng lượng cho các hoạt động, sự phát triển thể chất của con người.

Ngay từ thời kì đồ đá mới, con người đã bắt đầu sử dụng sữa từ các loài động vật có vú trong quá trình thuần hóa chúng. Tiến trình này xảy ra một cách độc lập ở nhiều nơi trên thế giới, trong khoảng 9000-7000 năm TCN ở Tây Nam Á cho đến khoảng 3500-3000 năm TNC ở châu Mỹ.

Những con vật cho sữa nhiều nhất – trâu bò, cừu và dê – được nuôi đầu tiên ở Tây Nam Á, mặc dù bò nhà có nguồn gốc từ các quần thể bò rừng châu Âu. Với số lượng người tiêu dùng đông đảo trên khắp thế giới, có hơn 6 tỉ khách hàng tiêu thụ sữa và các sản phẩm từ sữa.

Hơn 750 triệu người sống trong các hộ gia đình chăn nuôi bò sữa. Sữa là một loại chất giúp cải thiện dinh dưỡng và an toàn thực phẩm đặc biệt ở các nước đang phát triển.

Cải tiến trong chăn nuôi và công nghệ chăn nuôi bò sữa cung cấp hứa hẹn quan trọng trong việc giảm nghèo và suy dinh dưỡng trên thế giới. Ấn Độ là quốc gia sản xuất và tiêu thụ sữa lớn nhất thế giới, nhưng không xuất khẩu cũng như nhập khẩu sữa. New Zealand, 28 quốc gia thuộc EU, Úc, và Hoa Kỳ là các nhà xuất khẩu sữa và sản phẩm từ sữa lớn của thế giới. Trung Quốc và Nga là các nước nhập khẩu sữa và các sản phẩm từ sữa lớn nhất.

Các loại sữa trên thị trường

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, sở dĩ sữa được ưa chuộng như vậy bởi thành phần chính của sữa gồm: chất béo, protein, đường lactose, vitamin, khoáng chất và nước rất tốt cho sức khỏe con người.

Khi ngành công nghệ thực phẩm phát triển, sữa không đơn thuần chỉ là sữa tươi được vắt từ các loài động vật có vú mà còn được xử lí theo những phương thức hiện đại giúp chúng trở nên đa dạng, phong phú về loại cũng nhưng hàm lượng chất dinh dưỡng phù hợp với từng đối tượng sử dụng. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại sữa khác nhau, tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ nhất là các sản phẩm sữa đã qua xử lý và đóng gói sẵn , tức là, sữa tươi đã được sản xuất theo dây chuyền công nghệ.

Dưới đây một số dòng sữa nhân tạo đang được bày bán trên thị trường:

  • Sữa đặc không đường (evaporated) là loại sữa được sấy cho đến khi lượng nước trong sữa bay hơi tới 60%.
  • Carrageenin (một dạng gôm thực vật) được thêm vào sữa trước khi nó được xử lý để ổn định các protein casein.
  • Sữa đặc có đường là sữa đã loại bỏ 50% nước và cho thêm 1 lượng đường bằng 44% trọng lượng của sản phẩm cuối cùng. Hàm lượng đường cao sẽ giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn trong sữa đặc.
  •  Sữa bột là loại sữa tươi đã được tách nước hoàn toàn.
  • Có một số sản phẩm sữa lên men như bơ, kem chua (sour cream) và sữa chua là sản phẩm sữa tươi có thêm vào một loại vi khuẩn và được ủ men trong 1 khoảng thời gian nhất định.
  • Sữa tiệt trùng (UHT) được xử lý ở nhiệt độ cao hơn so với sữa thanh trùng và sau đó được làm mát nhanh, giúp tiêu diệt vi khuẩn và cho phép sản phẩm có hạn sử dụng dài hơn. Thêm vào đó, các sữa có ký hiệu UHT thường được đóng gói trong các loại vật liệu như polyethylene, giấy, nhôm lá có một lớp màng polyethylene. Sau khi mở, nếu để tủ lạnh có thể sử dụng được trong ít nhất 10 ngày. Vị của sữa tiệt trùng ngọt hơn và cũng thường ít béo.

Các loại sữa phần lớn đều đáp ứng yêu cầu của các gia đình song trước sự bão hòa của nhiều chủng loại sữa, vấn đề chất lượng và an toàn được người tiêu dùng đưa lên hàng đầu. Đặc biệt, khi trên thị trường sữa xuất hiện sữa có chứa Melanin – một chất có hại cho sức khỏe nếu tích tụ quá nhiều khiến các bà nội trợ không khỏi hoang mang, lo lắng. Chính vì vậy, các dòng sữa nước, đặc biệt là sữa tươi được xử lí an toàn, giữ nguyên các chất tự nhiên và được nhập khẩu từ nước ngoài được đánh giá cao hơn trên thị trường sữa Việt Nam điển hình như các nước Nga, Úc, Nhật,…

Đọc thêm: Ẩm thưc, Du lịch

Add a Comment